Demir eksikliği için normal referans aralığı nedir?

Demir eksikliği dünyada en yaygın görülen beslenme kaynaklı sağlık sorunlarından biridir ve doğru teşhis için laboratuvar parametrelerinin anlaşılması büyük önem taşır. Vücuttaki demir dengesini değerlendiren serum demiri, ferritin, total demir bağlama kapasitesi gibi testlerin referans aralıkları, yaş ve cinsiyet faktörlerine göre farklılık gösterir. Bu yazıda demir eksikliği tanısında kullanılan temel biyokimyasal parametreler ve genel kabul görmüş normal değer aralıkları ele alınmaktadır.

19 Kasım 2025

Demir Eksikliği ve Normal Referans Aralıkları


Demir eksikliği, dünyada en sık görülen besinsel eksikliklerden biridir ve vücuttaki demir depolarının tükenmesi sonucu ortaya çıkar. Demir, kırmızı kan hücrelerinde oksijen taşıyan hemoglobinin yapımı için hayati öneme sahiptir. Demir eksikliğini teşhis etmek için çeşitli laboratuvar testleri kullanılır ve bu testlerin normal referans aralıkları, yaş, cinsiyet ve laboratuvara göre değişiklik gösterebilir. Aşağıda, genel olarak kabul gören normal referans aralıkları ve demir eksikliği tanısında kullanılan temel parametreler açıklanmıştır.

1. Serum Demiri (Serum Iron)


  • Erkekler: 65-175 µg/dL
  • Kadınlar: 50-170 µg/dL
Bu test, kandaki serbest demir miktarını ölçer. Düşük seviyeler demir eksikliğini gösterebilir, ancak tek başına tanı koymak için yeterli değildir; gün içinde dalgalanmalar olabilir.

2. Total Demir Bağlama Kapasitesi (TIBC)


  • Normal aralık: 250-400 µg/dL
TIBC, kandaki transferin proteininin ne kadar demir bağlayabildiğini ölçer. Demir eksikliğinde TIBC genellikle yükselir, çünkü vücut daha fazla demir taşımak ister.

3. Transferin Doygunluğu (Transferrin Saturation)

  • Normal aralık: %20-50
Bu, serum demiri seviyesinin TIBC'ye oranıdır. %15'in altındaki değerler demir eksikliğini düşündürür. Düşük doygunluk, demir depolarının azaldığının bir göstergesidir.

4. Ferritin

  • Erkekler: 20-500 ng/mL
  • Kadınlar: 20-200 ng/mL (menopoz öncesi kadınlarda daha düşük olabilir)
Ferritin, vücuttaki demir depolarının en iyi göstergesidir. Demir eksikliğinde ferritin seviyeleri düşer (genellikle 15 ng/mL'nin altı). Ancak, ferritin bir akut faz reaktanı olduğu için enfeksiyon veya inflamasyon varlığında yanlış yüksek çıkabilir.

5. Hemoglobin ve Hematokrit

  • Hemoglobin (erkekler): 13.5-17.5 g/dL; (kadınlar): 12.0-15.5 g/dL
  • Hematokrit (erkekler): %38.8-50.0; (kadınlar): %34.9-44.5
Bu testler, anemi (kansızlık) varlığını değerlendirir. Demir eksikliği anemisi, hemoglobin ve hematokrit seviyelerinin düşmesiyle karakterizedir. Demir eksikliği, aneminin yaygın bir nedenidir.

Önemli Notlar:

  • Referans aralıkları laboratuvardan laboratuvara farklılık gösterebilir; her zaman test sonuç raporunuzdaki yerel aralıkları kontrol edin.
  • Demir eksikliği tanısı, bu parametrelerin bir kombinasyonuyla konulur. Örneğin, düşük ferritin, düşük transferin doygunluğu ve yüksek TIBC tipik olarak demir eksikliğini işaret eder.
  • Yaş ve hamilelik gibi faktörler referans aralıklarını etkiler; çocuklar, yaşlılar ve hamile kadınlar için farklı aralıklar uygulanabilir.
  • Demir eksikliği şüpheniz varsa, bir sağlık uzmanına danışarak uygun testleri yaptırmanız ve tedavi seçeneklerini değerlendirmeniz önerilir.

Bu bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Teşhis ve tedavi için daima bir doktora başvurun.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap
şifre
Sizden Gelen Sorular / Yorumlar
Çok Okunanlar
Haber Bülteni
;